Taste of Matisse

Bowl noodle Soup

Een van de dingen die ik altijd meeneem van Amazing Oriëntal is Koreaanse Nong Shim Noodle Soup. Kimchi, Hot & Spicy, Chajang, Udon, allerlei flavors die meneer Matisse meeneemt naar nachtdiensten. Nong Shim is met de instant noodles, snacks, toppings en beverage wereldwijd succesvol. Volgens meneer is de soep lekker, dus gooide ik gister ook kokend water bij zo’n noedelsoep. Dat deed ik jaren geleden ook wel als ik na het werk en voor paardrijles snel iets moest eten. Toen vond ik dat best te doen, nu minder: te zout en teveel noedels. Meneer mag al die kommen meenemen naar zijn werk.

Tomyamsoep met gamba's

Pas was er een dag dat ik bedroefd op de brug naar het water staarde. Op dat moment doken De Elders op. Vorig jaar waren het de zusters die (tevergeefs) een bijbel achterlieten en hielpen in het huishouden toen ik met krukken liep. Nu dus de broeders die later bijgaand visitekaartje door de brievenbus gooiden. Meneer Matisse vond het fascinerend en wilde wel de discussie over het geloof aangaan. De zendelingen van de naastliggende Mormonkerk leren onze taal in korte tijd en niet perfect, maar toch. Als ze zich al ontheemd voelen dan deed de tomyam met gamba’s het in elk geval goed bij de Amerikaanse heren. Het recept plaatste ik eerder hier.

Tomaten-raviolisoep

Of dat nu wel zo handig was, om te schrijven dat ik een ex-ana ben. Commentaar en sympathieke mails volgden, van familie en mensen die uit respect hun reactie niet op deze blog zetten. Het doet er niet toe, na al die jaren kan het die doofpot wel uit. Het gaat allang heel goed op eetgebied. Wat soms lastig blijft is de moeite nemen om voor jezelf te koken. Wat ik eerder fantastisch vond, maar dat enthousiasme is aanzienlijk verminderd. Het heeft toch wat treurigs om met een bord voor DWDD te eten. C’est ça. Vanavond maakte ik een simpele tomatensoep van ui, look, selderij, wildfond, kruiden en een pak tomatensap. Er ging even wat mis in de planning: de linzen bleken over datum, de feta rook eigenaardig, dus dan maar ravioli en geraspte parmezaan erin. Ook lekker.

Wildsoep zonder wild

Soep geeft troost, kracht en kan een penicilline zijn. Dat kon ik wel even gebruiken, zover is duidelijk voor een aantal lezers. Dank jullie voor de lieve, wijze en grappige berichten. Voorlopig houd ik het maar bij onderwerpen over eten, voor tasteofmatisse een dramasoap wordt. Vanochtend wist ik al dat een bakje kastanjechampignons soep moest worden. Maar wat voor soep? Het werd een verbouwde versie van Wildsoep met paddenstoelen. Niet omdat er iets mis is met het recept, maar er lagen nu eenmaal geen restjes haas, konijn of eend in de koelkast. De gedroogde funghi porcini bleek op maar er stond nog wel een potje trompettes de la mort. Het werd een verrukkelijke soep om vrolijk van te worden. Door de wildfond heb ik de naam maar zo gelaten, een volgende keer maak ik hem wel wilder.

Wildsoep met paddenstoelen

30 g gedroogde paddenstoelen; 1 gesnipperde ui; 1 kleingesneden knoflookteen; olijfolie; 1 pot wildfond (400 ml); 40 g pancetta in reepjes; 1 paddenstoelenbouillonblokje; 250 g kastanjechampignons in plakjes; droge sherry (of witte wijn); peper & zout; 2 tl verse tijmblaadjes; slagroom

Week de gedroogde paddenstoelen 30 minuten in heet water. Neem de paddenstoelen uit het vocht. Giet het vocht door een kaasdoek of een dubbele laag keukenpapier en laat dit tot gebruik staan. Snijd de paddenstoelen klein. Fruit de ui in olijfolie en bestrooi met zout. Voeg knoflook, paddenstoelen en pancetta toe. Blus af met een scheut sherry en het weekvocht van de paddenstoelen. Giet de fond en ca. 400 ml water erbij. Breng de bouillon aan de kook en verkruimel er een bouillonblokje boven. Pureer en zeef de bouillon boven een andere pan. Breng weer aan de kook, voeg de kastanjechampignons, peper & zout naar smaak, tijm en nog een scheut sherry toe. Laat de bouillon een kwartier op laag vuur trekken. Roer slagroom door de soep of klop de slagroom lobbig en schep een dot room op de soep als je die hebt verdeeld over vier voorverwarmde borden.

Sneeuw & snert

Een Unoxworst, een bleek afbakstokbrood… ik hoor de zuchten van afgrijzen bijna door het scherm komen. Maar die erwtensoep is wel vers gemaakt en daar maak ik altijd zo belachelijk veel van dat er ’s winters standaard een bak van in de vriezer staat. Er stond eigenlijk nog een halve pan paella op het balkon, maar die is in bevroren toestand de vuilnisbak in gebonjourd. Een dikke laag sneeuw vraagt om snert. Daar kreeg ik eerder deze week al trek in door Christel’s snertdag. En vandaag bracht Tanja me op het idee die soep te ontdooien. Heerlijk zo’n kom en ook al is roggebrood met spek erbij klassiek, hier gaat de voorkeur uit naar brood om ordinair mee te soppen in de soep.

Snertdag

Gisteravond maakte ik mijn beroerde reputatie altijd te laat te komen weer eens waar. Vijf uur moest het Sintfeest beginnen. Ik was er –shame - na zessen (gelukkig was ik niet de enige). Sinterklaas gebeld zodra ik de straat in kwam om een bigshopper vol cadeautjes weg te moffelen. Eenmaal binnen krijg ik een glas Pineau des Charentes. De tafel stond propvol hapjes, op de cupcakes die meneer Matisse eerder op de dag had afgeleverd was een aanslag gepleegd… kon niet stuk deze pakjesavond. Dat kon het wel: out of the blue kreeg ik een barstende koppijn en zat te bibberen van de kou. Schoonmoeder pompte er wat pijnstillers in en nam me mee naar de vintagewinkel van Alain, aan de voorkant van het huis. Met een dik hip vest viel ik midden in het feestgeweld in slaap. Om weer kiplekker wakker te worden en het alsnog knetterlaat te maken. De rekening daarvoor kreeg ik vandaag. Letterlijk een snertdag. Met bonkend hoofd maakte ik erwtensoep. Die mag dus morgen eigenlijk pas snert heten, maar smaakt vandaag vast ook prima. Een paar dingen maken deze zondag niet snert. Een Sinterklaasenvelop die ik pas thuis mocht openmaken blijkt te bulken van geld. En een mail van vriend E. die als zwarte piet per ongeluk de voorruit van de buren eruit klopte. Waar hij een jaar eerder de kinderen al aan het huilen maakte door loeihard te kloppen op de deur. “Ik stuur volgend jaar wel een klop-smsje” mailt hij. Ik moet zo hard lachen dat de koppijn spontaan verdwijnt.

Hot & Sour soep

Er zijn zoveel soepen waar ik gek op ben, maar één die echt alle dagen van het jaar lekker is, is hete, zure soep. Nigella Lawson noemt de tomyam soep het culinaire equivalent van tijgerbalsem. ‘Maakt de luchtwegen vrij, zet de uitgeputte ziel in vuur en vlam en niets beters om katerdepressies te verjagen dan gloeiende hitte’. Niet dat ik daar nu allemaal last van had, het was gewoon een broeierige dag. Keihard onweer haalde de benauwde warmte pas ’s avonds laat weg. Hete soep eten terwijl je al ongeveer de airco in wil kruipen klinkt paradoxaal, maar het werkt. Het recept uit “Nigella bijt” houd ik al jaren aan, alleen iets anders. La Lawson laat alle blaadjes en stengels erin zitten, ik zeef de soep, gebruik soms kip in plaats van garnalen of maak er een soort Tom ka kai van met kokosmelk (als ik wat al te scheutig was met de loeihete tomyampasta). En om er een maaltijdsoep van te maken gaan er noodles in.

Hete, zure soep

Verhit 1½ l kippenbouillon en 1 royale el tomyampasta in een pan, samen met 4 kaffir limoenblaadjes; 1-2 stengels citroengras in stukken, het sap van 1 limoen; 4 el vissaus; 3 kleine rode pepers (rawit) en 1 tl suiker. Voeg evt. ook wat Chinese gedroogde paddenstoelen toe. Breng aan de kook en laat alles een half uurtje sudderen. Zeef de soep meteen of laat de pan nog een paar uur staan met alles erin voor een nog krachtigere smaak. Voor de vulling kun je paddestoelen, garnalen en/of kipfilet en noodles gaar laten koken in de soep. Garneer met lente-ui en koriander.

Zusters aan de soep

Alweer ruim een week geleden maar nog steeds onwerkelijk: Michael Jackson dood. Ik was hysterisch fan vroeger, dus installeerde ik me voor de buis om geen woord te missen van de memorial. Natuurlijk komen uitgerekend de kattenzakman, de glazenwasser en schoonouders langs. De laatste met kilo’s tomaten van een of andere kas, overrijp voor wènnug. Ze gingen linea recta in de grootste pan die ik kon vinden, voor soep. En de eerste proevers waren… de zusters van de kerk naast ons huis. Via via hadden ze gehoord over mijn operatie en boden ze hun hulp aan. ‘En dan gaan jullie me intussen zeker bekeren’ vroeg ik argwanend. Néé zo moest ik het niet zien, alleen als ik daarvoor open stond. Nou, wel voor die hulp, maar niet voor de Heer. Die bezoeken blijken effectief én leuk. De zusters komen voor 1,5 jaar als zendeling naar Nederland, leren de taal in 2 maanden tijd en hebben het zo druk dat het eten er nogal eens bij inschiet. Bij het afleveren van boodschappen liet ik ze niet met lege maag gaan. Soep lustten ze wel, dus schepte ik grote kommen vol en gooide er fetablokjes in. Soms twijfel ik of mensen iets écht lekker vinden, maar gezien het eettempo en de gezichten vonden de zusters het goddelijk.

Koude soep

Eindelijk ziet het balkon er redelijk gezellig uit. De felgekleurde Moorse bloempotjes aan witgekalkte muren moet ik er zelf even bij fantaseren, maar 2 olijfboompjes staan er wel. Privacy is er niet, merk ik als ik in de hete zon zit. Verschillende overburen op leeftijd –die ik hooguit ooit eens gedag heb gezegd- grijpen hun kans aan voor een praatje. Waar was ik in gedachten gebleven na de social talk over het weer, gezondheid en grasmaaien? Ohja, bij Andalusië en Dé Zomersoep: Gazpacho. Meneer Matisse had teveel ingeslagen van precies de ingrediënten die je daarvoor nodig hebt. Ook al gaat het nog allemaal strompelend met kruk: langzaam begin ik weer wat onderdelen van de maaltijden te maken. Het beste (basis)recept voor Gazpacho is wat mij betreft die uit Culinaria España. Liefst haal ik het gepureerde groentemengsel nog door een zeef en de tropezones (garnituur van stukjes komkommer, paprika, hardgekookt ei, ui etc) laat ik meestal weg. Traditioneel serveren de Spanjaarden er maïspannenkoekjes bij, meneer maakte een groenteomelet.

Gazpacho Andaluz

2-3 sneetjes witbrood, besprenkeld met 4 el rode wijn; 500 g rijpe tomaten, ontveld, ontpit en in stukken; 1 komkommer, zonder zaad en in stukken; 1 paprika zonder zaadlijsten en in stukken; 3-4 tenen knoflook, ca. 1 dl olijfolie; zout; 2-3 el wijn- of sherryazijn

Doe tomaat, komkommer, paprika en knoflook in de keukenmachine (of in een kom en gebruik de staafmixer). Voeg het brood en als laatste de olijfolie toe en pureer het geheel. Wrijf de soep eventueel door een zeef. Breng de gazpacho op smaak met zout en azijn. Zet hem in de koelkast tot de soep goed koud is.

Pittige pindasoep

Er zijn 1000 manieren om pindasoep te maken. Met zoutvlees, rundergehakt, kip, bakbanaan, taugé, kousenband, als Pinda bravoe of Tempo doeloe. Als ik de Surinaamse pindasoep weer eens van stal haal houd ik een stokoud recept aan. Je zou het 'vloeibare roti' kunnen noemen. Die verhollands ik een beetje door kousenband te vervangen door sperziebonen en als er geen Madam Jeanette in de vriezer ligt is chilipeper of rawit of gewoon sambal (liefst van Faja Lobi) ook prima. De kerrie moet wel echt massala zijn en welke pindakaas… wat je maar in de kast hebt staan, met of zonder nootstukjes. Ideaal als maaltijdsoep-voor-de-buis op elke luie of juist te volle dag.

Surinaamse pindasoep

1 l kippenbouillon; olie; 1 grote gesnipperde ui, 3-4 gehakte knoflooktenen; ½ el sambal of fijngesneden chilipeper of laat Madam Jeanette’s meekoken; 1½ el kerrie massala; 5 pimentkorrels; 3 opgehoopte el pindakaas; 1-2 aardappels in blokjes; 100 g afgehaalde en gehalveerde sperziebonen; 1 rode paprika in blokjes; 300 g kipfilet in blokjes; 25 g grofgehakte geroosterde pinda’s

Bak de ui, knoflook, sambal of peper, kerrie en fijngestampte piment op laag vuur in wat olie. Voeg de bouillon toe en pureer het mengsel eventueel. Roer er de pindakaas en aardappelblokjes door en laat 10-15 min. zacht koken. Voeg de sperziebonen, paprika en kipblokjes toe en laat nog 10-15 min. op laag vuur pruttelen. [Kan een dag van tevoren, beter nog voor de smaak]. Serveer met Turks brood (of roti) en bestrooi de soep met de gehakte pinda’s.

Soep enzo

“Ik heb eigenlijk niks met soep” zei vriend E. Niet?! Ik kan me geen soeploos leven voorstellen. Maar ok, wie gaat nu aan tafel voor alleen soep. Daar moet wel iets bij. Sushi bij Japanse dashi, pasta bij Italiaanse minestrone, dimsums bij Aziatische soepen, plat brood bij een Marokkaanse harira, etcetera. Soep is met een bijgerecht(je) zo omgetoverd in een complete maaltijd. De reden waarom ik standaard bouillon en ongeveer vijf soorten soep in de vriezer heb. Of had liever gezegd, er staat nog een bak ossenstaartsoep eenzaam te zijn. De rest is op, na wat soepdagen de laatste tijd vanwege rommelige agenda en simpelweg weinig kookzin. Bij het laatste krijg ik nogal eens verbaasde blikken, maar néé ik heb niet 7 dagen per week zin om te koken. Vast heel slecht voor iemand die over eten schrijft, maar c’est ca. Op de foto’s 3 soepen die voorbij kwamen: Mexicaanse maïssoep (met tortillachips), kaasstokbrood bij Franse uiensoep en vlammetjes bij Tomyamsoep.

Keukenprins

Het vordert nog niet echt. Ik ben ‘al’ op pagina 30 in Keukenprins. Daarmee was ik aanbeland bij de tomatensaus, maar de tomatensoep op blz. 14 bleef in mijn hoofd spoken. Net als Giphart vind ik die van mijn moeder fameus. Maar behalve die paar kilo tomaten weet mijn moeder niet precies hoe ze ‘m maakt. Twee bakken gehalveerde en geroosterde Romatomaten, gefruite gesnipperde ui, gehakte knoflook, bleekselderij, een pak tomaten-groentensap (Appelsientje), 3 dl bouillon, rozemarijn en chilivlokken liggen nu in de pan te pruttelen. Ik weet ook wel dat ik niet goed snik ben om dat op dit tijdstip te doen, maar dat krijg je met nachtelijke irrupties. En het boek… ik hoop dat het beter is dan “Troost”, maar zie nu al wat slordigheidjes (‘Sergio Herman die inmiddels twee Michelinsterren heeft’ ??). Bij het verhaal over het fotograferen van gerechten (onderweg/thuis) zie ik meteen Eric Hulzebosch voor me, te gast met Giphart in Villa Felderhof. “Ie zet ’t eet’n op de foto?! Ie ben nie wies!”.

Niet veel soeps...

Het leek een leuk idee: chocoladesoep vooraf en Mexicaanse kipsspiezen met mole en Picco de gallo als hoofdgerecht. Volgens Rudolph van Veen is de soep niet machtig, maar wel heel smakelijk en krachtig. ‘Met name in het najaar of de winter zul je je gasten hiermee verrassen – ze zullen er waarschijnlijk de volgende dag nog over napraten!’ Dat doe ik dus ook, maar waarschijnlijk niet helemaal zoals Rudolph bedoelt. Knolselderij, ui, prei, courgette, amandelen, pinda’s, cacao en bouillon en dat als gepureerde soep? Het zal wel goed zijn, want dat zijn de recepten van Van Veen doorgaans. Proberen dus. Het begon wel heel erg naar knolselderij te rieken. Maar het zou vast goed komen. Pureren die handel en proeven. Wel een heel typisch smaakje. Nog eens. Dit is gewoon smerig. Even wachten en nog een poging. Dit is hopeloos niet te eten, weg ermee. Wat doe ik nu met de driekwart knol die in blokjes de vriezer is ingegaan? Knolselderij gebruik ik alleen voor erwtensoep. Want rauw, gebakken of gefrituurd: ik heb nog geen manier gevonden waarop ik het lelijke ding lekker vond. Dat wordt veel snert eten deze winter. En voor vandaag hoop ik dat de kipchocoladespiezen van Rudolph wel lekker zijn. De dressing met cacaopoeder ziet er alvast niet uit. Op The Taste of Life staat een andere variant dan in Rudolph’s boek. Hierin bestaat de dressing (voor 4 kipfilets) uit 1 geperste knoflookteen, 1 fijngehakte rode peper, 1 el cacao, 1 tl komijn, 1 tl bruine suiker, scheutje olie en het sap van 1 sinaasappel. Het zal wel goed komen.

Dashi

Het zou zo in een dieet kunnen. Ik weet niet wat Sonja Bakker voorschrijft, maar stel ik ben diëtist, dan gaat deze dashi resoluut op de lijst. Het voelt gezond en het is verrukkelijk. Dat wil zeggen: als je de kombu niet te lang laat intrekken, want dan wordt het te vissig en niet lekker. Laat een kombuvel (ansichtkaartformaat) een half uur weken in ca. 1,5 liter water. Breng aan de kook, zodra de kombu boven komt drijven eruit halen. Nog een paar minuten laten koken. Doe er een soeplepel koud water bij en roer er 2 bonitozakjes (à 8 gram) door. Laat afkoelen en giet het door een zeef bedekt met keukenpapier. Voeg 3 el Mirin toe (zoete Japanse wijn, kan vervangen worden door sherry) en 3 el lichte sojasaus. Rooster wat sesamzaadjes en snijd bosuitjes in ringetjes. Verdeel de bosuiringetjes over kommen en giet de dashi erover. Strooi er nog wat sesamzaad over en serveer.              

Erwtensoep

Voor Elzasser zuurkool met een berg vlees moet het eerst nog wat kouder worden. Voor erwtensoep heb ik geen schaatsweer nodig. Ongelooflijk dat ik snert vroeger beschouwde als de meest rampzalige maaltijd die ze me voor konden zetten. Samen met witlofschotels is het de laatste jaren één van de weinige Hollandse maaltijden waar ik verzot op ben. Hoewel ik eerder het recept van Selly van Erven Dorens plaatste, ben ik eigenlijk nooit meer afgeweken van een recept uit Elle Eten. ‘Licht, fris en ’n tikje mediterraan’, luidt de omschrijving. Contradictio in terminus, oftewel bullshit. Ondanks de halve kruidentuin blijft het een loodzware kop soep. En het mediterrane zit ‘m in wat salie en een plak roggebrood met Serranoham. Neemt niet weg dat ik verrukt ben van het recept al overtreed ik wat snertregels. Er gaat wat pul biber of sambal bij en voordat de rookworst erin gaat zet ik de staafmixer erin. Als ik zeg dat ik me aan een recept houd, bedoel ik dus ‘de vrije interpretatie’ daarvan. Op aandringen van wat mensen die sterk behoefte hebben aan exacte hoeveelheden heb ik (bijna) alles afgewogen.

Gladde erwtensoep    

300 g hamlappen in blokjes; 120 g katenspek in reepjes; 150 g spliterwten; paar takjes tijm; 3 kruidnagels; 3 laurierblaadjes; 1 winterwortel in plakjes (schoongemaakt 350 g); 1 ui gesnipperd (100 g); 100 g diepvriestuinerwtjes; 1 prei, in ringen (200 g); 1 bosje bladselderij; 2 tl pul biber of sambal; 1 bosje salie; zout of bouillonblokje; 1 rookworst; 4 sneetjes roggebrood, Serranoham en/of stokbrood

Spoel de spliterwten onder koud stromend water. Breng 1,5 l water met hamlappen, spek, laurier, tijm en kruidnagel aan de kook. Schuim de bouillon af en laat 45 min. zachtjes koken. Voeg wortel, ui, prei, salie, knol- en bladselderij, erwten en pul biber of sambal toe. Laat nog een half uur of langer zachtjes koken. Pureer de soep met een staafmixer (vis eerst de laurierblaadjes eruit als je ze terug kan vinden), zo grof of fijn als je wilt. Proef en breng op smaak met zout of verkruimel er een bouillonblokje boven. Zet een nacht weg in de koelkast. Breng de soep de volgende dag aan de kook en voeg een rookworst in plakjes toe. Serveer met roggebrood met Serranoham en/of stokbrood.

Inpakken

Meneer Matisse knijpt in mijn arm en zegt “Ik weet niet waar jij mee bezig bent”. Ha! De verhuisspierballen bedoelt hij natuurlijk. Hoewel ik die spierballen zelf vooral in mijn rug voel na het testen van dozen of ze nog te tillen zijn. “Luciferhoutjes”, was de lompe reactie. Goed, dat weten we dan ook weer. Normaliter kweekt iemand spieren met zware dingen inladen, maar bij mij krimpt de boel blijkbaar. In allerlei kasten kom ik vergeten kookspullen tegen. Zelfs een rijstkoker en een Mexicaanse tortillahoed, weggemoffeld bij de enorme rij Suskes & Wiskes (we verhuizen niet voor niets: meer ruimte!). Niks van dat al gaat weg, maar toch krijg ik zes vuilniszakken vol. Mijn tweede gedachte na de spierballen was dan ook “Oh-oh, hij heeft ontdekt wat ik allemaal heb weggemieterd”. Meneer Matisse is nogal van het bewaren, ik niet (op kookspul na). Maar niks aan de hand, de vuilniszakken staan buiten en ik wacht rustig af tot de ontploffing volgt in het nieuwe huis. (“Waar zijn de *&%4#”). Om opgekikkerd door te blijven ruimen (nog maar 2 weken de tijd!) had ik eigenlijk Soto ajam in gedachten. Die bleef in mijn hoofd spoken nadat een kandidaat van “Wie is de chef” er 20 maggiblokjes ingooide. En zaterdag dook hij weer op in de NRC-serie “Troosteten”. Het werd een kerrie masalasoep. Samen met Tom Yam, Dashi, Tom ka kai en Vietnamese Pho mijn idee van een pepsoep. Het recept in NRC is amper te lezen, maar de eerste beste versie die bevalt plaats ik tzt hier.

Komkommertijd

Komkommer bestaat voornamelijk uit water en bevat nauwelijks voedingsstoffen. De perfecte metafoor voor deze tijd, waarin de kranten onnozel nieuws uitvergroten en de tv vooral herhalingen uitzendt. Toch staat de inhoudsloze Cucumis Sativus bijna automatisch op de boodschappenlijst. Voor op brood, bij oosterse maaltijden, in salades en zeker nu, voor gazpacho. Die benaming is afkomstig van het Latijnse woord caspa wat staat voor restant of kleinigheid. Dat is ook de reden waarom ik in de zomer graag en genant vaak gazpacho maak. Overrijpe tomaten, restjes rimpelige paprika’s en die standaard komkommer. Niet iedereen is even gecharmeerd van koude soep, meneer Matisse en ik wel. Voor de variatie zocht ik een gazpacho-alternatief. Met avocado en/of dille tref ik in de googleresultaten. Of met zoveel Griekse yoghurt dat het op vloeibare tzatziki begint te lijken. Uiteindelijk kwam ik op deze soep uit, die zo goed beviel dat ik meteen een tweede versie maakte.

Koele komkommersoep

½ groente- of kippenbouillontablet; 1 komkommer ; Griekse yoghurt ; 1 gehakte teen knoflook; ½  bosje gehakte bieslook + extra ter garnering; scheutje worcestersaus; versgemalen zwarte peper

In een maatbeker bouillontablet oplossen in 1½ dl gekookt water. Af laten koelen. Komkommer wassen, de schil gedeeltielijk verwijderen en in grove stukken snijden. Komkommer, knoflook en bieslook bij de bouillon in de maatbeker doen met worcestersaus en royaal peper. Met de staafmixer tot een glad mengsel pureren. Vul met yoghurt aan tot ca. 6 dl. Mix nog een keer en zet de maatbeker in de koelkast. Zet voor je de soep gaat eten soepkommetjes een kwartier in de vriezer. Serveer ijskoud, gegarneerd met fijngehakte bieslook. 

Voorraad wordt soep

Meneer Matisse had de koelkast leeg gegeten toen ik een halve week afwezig was. De vriezer ook trouwens. Die triestige leegheid moest dus dringend opgevuld worden. De varkenshazen, kippen en koeien kunnen zo de vriezer in, maar dan de groente. Hoe doen mensen dat, om voor een week in te slaan? Ik word er zenuwachtig van als een bak paddestoelen, een pond tomaten, courgette, broccoli en kroppen sla me aankijken. Hoe lang blijft dat goed? Bespeur ik daar al wat bruine plekjes en verlepte blaadjes? Gelukkig ben ik gek op soep maken, want dat is de eindbestemming van de meeste groenten als ik weer eens een poging doe om voor een week in te slaan. Soep is een vaste amuse als vrienden komen eten. Soep haal ik uit de vriezer als ik geen zin heb om te koken. En soep is gewoon lekker. Mislukt zelden, maar vanavond bleek de bouillon van asperges wel erg bitter te zijn. Wegkieperen dus en door met de tomaten en paprika voor gazpacho en venkel voor romige cappuccino. Dat laatste vooral omdat het in elke andere vorm wordt geweigerd, maar net als witlof of bieten in soepvorm plots wel lekker wordt bevonden.

Venkelcappuccino

Bak een gesnipperde ui en 2 knoflooktenen in boter glazig. Voeg een in reepjes gesneden venkelknol toe (houd het groen van de venkel apart) en bak 5 minuten mee. Blus af met een scheut Pernod of witte wijn. Schenk er 4 dl kippenbouillon bij en laat een kwartiertje zachtjes koken Warm 1 dl kookroom mee en pureer de soep met een staafmixer. Giet de soep in kommen en voeg reepjes gerookte kipfilet, beenham of droog gebakken spek in stukjes toe. Garneer met venkelgroen.

Koek en zopie

Met de vorstvoorspellingen stijgt de spanning onder schaatsliefhebbers. Kunnen de schaatsen na 10 ijsvrije winters uit het vet? Schaatsfabrieken zijn in verhoogde staat van paraatheid lees ik in de krant. Dat is een geruststellende gedachte, want ik weet niet zeker of ik die goeie ouwe schaatsen nog kan terugvinden. Vanmiddag zat de ijsstemming er bij mij al redelijk in. Stevig doorstappend door de Haagse binnenstad kwam ik koukleumend uit in de Prinsestraat, waar sneeuw door mijn haar woei. Sneeuw!? Leek bijna echt, tot ik de sneeuwblazers aan de lantaarnpalen ontdekte. Evengoed geweldig en goed voor een koek-en-zopiegevoel! Eerlijk gezegd kan ik me niet meer precies herinneren wát die koek-en-zopie-kramen vroeger precies verkochten. Gevulde koeken, Gluhwein, zuurkool met worst? In elk geval erwtensoep. Gruwelijk vond ik dat vroeger, maar dat is helemaal goedgekomen. Sinds een paar jaar ben ik verzot op snert met koude dagen. IJs of geen ijs. (Alleen zet ik de staafmixer erin om de soep grof te pureren voor de rookworst erin gaat). Dit recept is van Selly van Erven Dorens (vrouw van), uit “Nieuwe Hoge Hakken in de Keuken”.

Erwtensoep

500 g spliterwten, goed gewassen

1 speklapje

1 schouderkarbonade

2 uien, in halve ringen

2 preien, in ringen

200 g knolselderij, geschild en in blokjes

1 winterwortel, geschrapt en in plakjes

3 kruimige aardappels, geschild en in blokjes

1 handje bladselderij, fijngehakt

2 rookworsten

peper & zout

Breng de spliterwten met wat zout en het vlees aan de kook in 2,5 liter water. Schep het schuim eraf zodra het gaat koken. Kook de erwten 45 minuten met het deksel op de pan. Roer af en toe om. Haal het vlees uit de pan en snijd het in kleine stukjes. Doe terug in de pan, voeg de groenten en aardappels toe en kook nog 30 minuten. Verwarm de rookworsten volgens de aanwijzingen van je slager, de Hema of de verpakking en snijd de worst in plakjes. Voeg die samen met de bleekselderij aan de soep toe, warm nog even goed door en breng de soep op smaak met peper en zout. Lekker met roggebrood met katenspek, pittige mosterd en stevig vokorenbrood. Tip: Maak de soep 1-2 dagen van tevoren zodat -ie goed dik en extra smaakvol wordt.

Soep!

Helder, gebonden of iets daartussenin: soep is altijd lekker. Niet uit zakjes en blikken, maar échte soep. Zeker 3 keer per week staat het op tafel als voorgerecht of als maaltijd op zich. Heerlijk en handig om restjes groenten op te maken. Geschroeide tomatensoep, kropslasoep, pompoensoep en hete anti-griepsoep zijn enkele blijvers. Maar soep is typisch zo’n ‘op-gevoel-koken’ gerecht waar steeds iets anders uitkomt. Wist je overigens dat je van soep afvalt? Dat beweren onderzoekers van de universiteit van Nottingham tenminste. 'Soep zorgt langer voor een vol gevoel en bevat weinig calorieën'. Ahum, dan bedoelen ze vast niet mijn foie gras- of saffraan-amandelsoep met veel room. Als basis gebruik ik meestal kippenbouillon. Bouillon is de ziel van een soep, dus die moet wel goed zijn. Niet iedereen zal tijd en zin hebben om die zelf te maken en dat hoeft ook helemaal niet. Fonds en blokjes van goede kwaliteit zijn prima. Wel mis je dan die gezellige geur in huis. Vandaag wees iemand mij op de bonuskippenpoten bij AH. Die zwemmen nu in een 5 liter pan met een halve groentetuin. Lekker om daarvan dit lichte kerstkippensoepje te maken. Wil je meer lezen over kippensoep, dan is "De hele wereld houdt van kippensoep" een aanrader (vast nog wel bij de Slegte of Witte Boekenmarkt verkrijgbaar).   

Kippenbouillon

4-6 kippenpoten of 2 kg kippenvleugels

1 winterwortel, in stukken

2 uien, grof gensnipperd

1 prei, in ringen

½ chilipeper, in ringen

2 tenen knoflook, in plakken

2 stengels bleekselderij + de blaadjes, in stukken

1 el zeezout

1 el zwarte peperkorrels

1/2 el jeneverbessen

1 tl foelie

3 laurierblaadjes

Breng de kippenpoten in een grote pan met ca. 4 liter koud water aan de kook. Schuim de bouillon zoveel mogelijk af. Voeg de rest van de ingrediënten toe en zet de pan op het laagste vuur. Laat de bouillon een uur of 4 trekken. Schenk de bouillon door een zeef en laat hem afkoelen. Laat een nacht koud staan en schep de volgende dag het laagje vet eraf. Wil je een glasheldere bouillon, breng het vocht dan weer aan de kook en voeg een eiwit toe. Dit zuigt het ‘vuil’ als het ware op. Als het eiwit is gestold de bouillon door een fijne zeef met kaas- of theedoek (brandschoon en zonder wasmiddelgeur!) gieten. Kook de vloeistof in tot de helft als je de bouillon invriest. Gebruik je de bouillon meteen, proef dan of er nog zout en peper bij moet of voeg een kippenbouillonblokje toe.

Helaas pindakaas

Pindakaas is moddervet, maar niet ongezond. Dat is wat je in een notendop van pindakaas kunt zeggen. De notendop niet te letterlijk genomen, want pinda’s zijn geen noten maar peulvruchten. Ze groeien onder de grond, als onderaardse boontjes aan de pindaplant (Arachis hypogea)). Pindakaas bevat geen cholesterol, maar is met ruim 100 calorieën per eetlepel een behoorlijke dikmaker. Niet voor niets zegt men ‘helaas pindakaas’. Pindakaas kan negatieve en positieve effecten op de gezondheid hebben. Behalve calorierijk is het een goede bron van proteïne, vezels, vitaminen, mineralen en eiwitten. Amerikanen zijn nog steeds topconsumenten van pindakaas. In allerlei hartige en zoete combinaties. Vooral als peanutbutter and jelly sandwich, de nationale dubbele boterham met pindakaas en jam. Nederland staat op de tweede plaats als grootste pindakaaseter, op afstand gevolgd door Suriname. Er zijn mensen die pindakaas letterlijk met kaas als beleg lekker vinden. De vreemdste pindakaascombinaties op de boterham kom je tegen: met hagelslag, geprakte banaan, stroop, chutney, suiker, zelfs vla! Met sambal lijkt de meest voor de hand liggende combinatie, gezien onze band met Indonesië en de populaire pindasaus met sambal. Een multi-functionele pasta dus,

Surinaamse pindasoep

250 g kipfilet, in blokjes
1 el zonnebloemolie
peper & zout
2-3 tenen knoflook
1 ui, in partjes
1 groene of rode peper, zaadjes verwijderd en fijngesneden
2 el pindakaas

1 grote aardappel, geschild en in blokjes gesneden
750 ml kippenbouillon
1 rode paprika, in reepjes
100 g kousenband of sperziebonen, gehalveerd
25 g geroosterde pinda's, gehakt

Verhit de olie in een grote braadpan en bak de kipstukken kort rondom. Bak knoflook, ui, peperringetjes en kerrie massala 3 minuten mee en breng op smaak met peper en zout. Roer de pindakaas en de bouillon erdoor. Voeg de aardappelblokjes toe en breng de soep aan de kook, laat dit 15 minuten zacht koken. Voeg de paprika en kousenband of sperziebonen toe en kook die nog 10 minuten mee. Proef en breng op smaak met peper en zout. Strooi de geroosterde pinda's voor het serveren over de soep. Lekker met roti of Turks brood.